İddet (Bekleme) Süresinin Kaldırılması Davası Nedir?
İddet süresinin kaldırılması davası, Türk aile hukukunda evliliği herhangi bir nedenle sona ermiş olan kadının yeniden evlenebilmesi için kanunen uyması gereken 300 günlük bekleme süresini ortadan kaldıran çekişmesiz bir yargı işidir. Kanun koyucu, “iddet süresi” veya “bekleme süresi” olarak adlandırılan bu dönemi kadının hamile olma ihtimaline karşı doğacak çocuğun soybağını korumak amacıyla düzenlemiştir. Ancak boşanmanın hemen ardından yeniden evlenmek isteyen kadınlar için bu durum ciddi bir zaman kaybına ve mağduriyete yol açabildiğinden, iddet süresinin kaldırılması davası ile bu kısıtlama tıbbi raporlar doğrultusunda mahkeme kararıyla tamamen sonlandırılabilmektedir.
TMK m. 132 Kapsamında İddet Süresi ve Kaldırılması Davasının Temeli
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 132. maddesi uyarınca; evliliği boşanma, evliliğin iptali veya eşin ölümü gibi nedenlerle son bulan kadın, bu sona erme tarihinden itibaren 300 gün geçmedikçe kural olarak yeniden evlenemez.
Tıbbi olarak bir gebeliğin sürebileceği azami sınır esas alınarak belirlenen bu 300 günlük sürenin yegane amacı, doğacak çocuğun babasının kim olduğu konusunda (babalık karinesi) yaşanabilecek olası karışıklıkları engellemektir. Bu süre mutlak bir evlenme yasağı değil; mahkeme kararıyla veya kadının doğum yapmasıyla kendiliğinden ortadan kalkan geçici bir evlenme engelidir.
İddet Süresinin Kaldırılması Davası Şartları Nelerdir?
Kanunumuz, 300 günlük bekleme süresinin devam etmesinde hukuki bir yarar kalmadığı anlaşılan iki temel durumda bu sürenin kaldırılmasına açıkça izin vermiştir:
1. Kadının Önceki Evliliğinden Gebe Olmadığının Anlaşılması
Uygulamada en sık karşılaşılan durum budur. Kadının hamile olmadığının tam teşekküllü bir sağlık kuruluşundan alınacak tıbbi raporla (ultrason ve kan testleri neticesinde) belgelenmesi halinde, mahkeme iddet süresinin kaldırılmasına karar verir.
2. Boşanan Eşlerin Yeniden Birbiriyle Evlenmek İstemesi
Eğer evlilik boşanma ile sona ermiş ancak taraflar daha sonra ayrılık kararlarından vazgeçerek yeniden birbirleriyle evlenmeye karar vermişlerse, soybağının karışması gibi bir ihtimal söz konusu olmayacağından mahkeme bekleme süresini doğrudan kaldırır.
Önemli Not: Kadın bu 300 günlük süre içerisinde doğum yaparsa, bekleme süresi başka hiçbir mahkeme kararına gerek kalmaksızın kendiliğinden son bulur.
İddet Süresinin Kaldırılması Davası Süreci: Görevli ve Yetkili Mahkeme
İddet süresinin kaldırılması talebi, niteliği itibarıyla bir “çekişmesiz yargı” işidir. Yani karşınızda hasım olarak göstereceğiniz bir davalı bulunmaz. Süreç tamamen resmi belgeler ve tıbbi incelemeler üzerinden yürütülür.
-
Görevli Mahkeme: Bu davalarda mutlak görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Aile mahkemesinin bulunmadığı adliyelerde ise dava Asliye Hukuk Mahkemesinde (Aile Mahkemesi sıfatıyla) açılır.
-
Yetkili Mahkeme: HMK m. 384 uyarınca çekişmesiz yargı işlerinde aksine bir hüküm olmadıkça talepte bulunan kişinin oturduğu yer mahkemesi yetkilidir. Dolayısıyla başvuruyu yapacak olan kadının yerleşim yeri mahkemesi yetkili mercedir.
-
Dava Süreci: Mahkeme, açılan dava üzerine kadını resmi bir sağlık kuruluşuna sevk ederek gebelik durumunun bulunup bulunmadığına dair kesin bir rapor talep eder. Raporun “gebelik yoktur” şeklinde netice vermesiyle birlikte hakim sürenin kaldırılmasına hükmeder ve karar nüfus müdürlüğüne tescil edildikten sonra kadın yeniden evlenme hakkını kazanır.
İddet Süresinin Kaldırılması Davasında İzmir Boşanma Avukatı Desteği
Özellikle Anlaşmalı Boşanma Davası sonrasında taraflar hızlıca yeni hayatlarını kurmak ve yeniden evlenmek isteyebilmektedir. İddet süresinin kaldırılması davası teknik olarak karmaşık görünmese de, dava dilekçesinin doğru hazırlanması, mahkemenin hastane sevk süreçlerinin hızlı takibi ve kararın nüfusa tescili aşamalarında yapılacak usul hataları takviminizi aylarca geciktirebilir.
İzmir başta olmak üzere Gaziemir ve Menderes adliyelerindeki aile mahkemesi süreçlerinizin hızlı, pürüzsüz ve zamandan tasarruf sağlayacak şekilde sonuçlandırılması için profesyonel bir avukat desteği almanız büyük önem taşımaktadır. Hak kaybı yaşamamak ve 300 günlük süreyi beklemek zorunda kalmamak adına ofisimizle iletişime geçerek detaylı bilgi edinebilirsiniz.
Avukat & Arabulucu Erdi Durak
Web: erdidurak.av.tr